Voldoe jij al aan de hogere veiligheidseisen?
Eén op de vier aannemers voldoet niet aan veiligheidseisen die in 2026 gaan gelden voor overheidsaanbestedingen. Zij staan op een te lage trede op de Safety Culture Ladder.
Foto: Volandis.
Vanaf medio 2026 moeten aannemers en bouwers minimaal op de derde trede van de Safety Culture Ladder (SCL) staan om in te schrijven op overheidsopdrachten. Lang niet alle aannemers voldoen nu aan die veiligheidseisen, tonen data verzameld door VeiligWerk waar Cobouw inzage in had.
Trede 3 als ondergrens
In totaal werden de SCL-scores van ruim tweeduizend bouwbedrijven in kaart gebracht, inclusief dochterondernemingen. 548 bedrijven hebben momenteel niveau 2 of lager. Zij kunnen vanaf juli 2026 werk mislopen. Dan wordt trede 3 namelijk de ondergrens, volgens afspraken over Veiligheid in Aanbestedingen. Dit komt voort uit de Governance Code Veiligheid in de Bouw (GCVB), waar grote opdrachtgevers als Rijkswaterstaat en ProRail aan verbonden zijn.
Over het algemeen zijn het kleinere aannemers die nog niet op trede 3 zitten. Van de vijftig grootste bouwers van Nederland zit er geen één onder dit niveau, blijkt uit de data van VeiligWerk. Van trede 2 naar trede 3 opstappen is trouwens geen simpele klus, waarschuwt VeiligWerk. Voor trede 3 moet een bedrijf veiligheid aantoonbaar proactief borgen in beleid en de praktijk. Trede 2 is meer reactief: een bedrijf op dit niveau erkent het belang van veiligheid wel, maar komt pas in actie na incidenten. De overstap kan maanden tot een jaar duren. Bedrijven die nog niet op het juiste niveau zitten, moeten dus ongeveer nu uit de startblokken willen zij de deadline van juli 2026 halen.
Infra loopt voor
1.244 bedrijven staan momenteel op trede 3. Een klein deel van de bedrijven zit op niveau 4 (187 bedrijven) of niveau 5 (25 bedrijven). Het hoogste niveau betekent dat veiligheid in de dagelijkse praktijk dezelfde prioriteit geniet als geld, kwaliteit en tijd.
Vooral de infra- en railtakken van grote bouwers zijn goed vertegenwoordigd in deze categorieën. Spoorbeheerder ProRail vraagt al langer dat spooraannemers een geldig SCL-certificaat hebben voor minimaal trede 3. Bij aanbestedingen worden trede 4 en 5 uitgevraagd als ambitieniveau. Bedrijven op deze tredes ontvangen een gunningsvoordeel.
De SCL vindt haar oorsprong in de Veiligheidsladder die ProRail ooit opstelde als hulpmiddel voor veiliger en gezonder werken. Omdat de SCL ook door organisaties buiten de spoorbranche gebruikt wordt, werd de ladder SCL in 2023 vernieuwd om beter en breder toepasbaar te zijn. De trede 3-eis zou aanvankelijk in 2024 ingaan, maar werd uitgesteld na zorgen over te hoge certificeringskosten voor bedrijven.
Bronnen: Cobouw en Volandis