Het bestaansrecht van een MKB-bouwbedrijf

We leven in een tijd waarin schaalvergroting het toverwoord lijkt. Grote bouwconcerns realiseren indrukwekkende projecten en dat is nodig. Nederland moet bouwen, verduurzamen, versterken. Maar tussen die megaprojecten door ligt een wereld die minstens zo essentieel is; die van het midden- en kleinbedrijf.

Petra Geerts, voorzitter van NVBU

Het MKB-bouwbedrijf heeft geen groot hoofdkantoor maar is Jan die ’s ochtends om zes uur de bus start. Het is Gerda die de planning strak houdt terwijl ze ook de klant geruststelt. Het is een leermeester die een BBL’er uitlegt waarom je eerst moet meten voordat je zaagt. Het is vakmanschap met een gezicht.

Juist in een sector die steeds complexer wordt — stikstofregels, energienormen, netcongestie — is die nabijheid goud waard. Een MKB’er kent zijn klanten. Hij weet dat die scheur in de gevel niet alleen een technisch probleem is, maar ook een bron van slapeloze nachten. Hij begrijpt dat een verbouwing geen projectnummer is, maar iemands spaargeld, toekomst of droom.

Flexibiliteit

Het bestaansrecht van het MKB-bouwbedrijf zit niet alleen in economische cijfers, al zijn die indrukwekkend. Het zit in flexibiliteit. Waar grote organisaties logischerwijs werken met lagen van besluitvorming, kan een MKB’er snel schakelen. Vandaag meten, morgen offreren, overmorgen starten. Geen eindeloze ketens van goedkeuring, maar korte lijnen en directe verantwoordelijkheid.

Bovendien is het MKB de kweekvijver van vakmanschap. Grote namen trekken talent aan, maar het zijn vaak de kleinere bedrijven die jonge mensen écht het vak leren. Op de steiger, in de werkplaats, in weer en wind. Daar ontstaat trots, daar ontstaat vakmanschap.

Onder druk

Toch staat het MKB-bouwbedrijf onder druk. Regeldruk, stijgende materiaalkosten, personeelstekorten. En zie je dat vooral de wat oudere eigenaar van het kleinere MKB de ‘pijp aan Maarten’ geeft. Moe van de stijgende regeldruk, moe van de steeds kritischer wordende klant, van een maatschappij die steeds sneller neigt naar aansprakelijk stellen, naar het afrekenen op het feit dat bouwen nog steeds mensenwerk, en grotendeels handwerk is. Binnen de NVBU zien we dat leden vroegtijdig stoppen of het bedrijf over laten nemen door een wat grotere partij. Gaan we straks toe naar een regio waar we te maken hebben met óf relatief grotere bedrijven óf de éénpitters die toch makkelijker het hoofd boven water kunnen houden?

Persoonlijk durf ik dat te betwijfelen. Er zullen nog steeds bedrijven nodig zijn die ‘er tussen in’ zitten qua grootte. Die groot genoeg zijn om mee te bewegen in de veranderende maatschappij en klein genoeg om te blijven bouwen voor mensen, voor buurten, voor continuïteit. Die nog steeds kunnen beloven als er iets mis gaat: “ik kom er aan!”

En in een wereld die steeds groter, sneller en afstandelijker wordt, is dat misschien wel het sterkste fundament dat er is.