Isoleren kan morgen beginnen, als we het vandaag goed regelen

Rene Bockmeulen, Voorzitter VENIN Isolerend Nederland.

De stijgende gasprijs dwingt tot actie. Dat het kabinet overweegt om extra geld vrij te maken voor woningisolatie is dan ook logisch. Isoleren is misschien wel de meest directe manier om energie te besparen, kosten te verlagen en CO₂-uitstoot terug te dringen.

Zeker voor huishoudens met een lager inkomen kan goed isoleren het verschil maken. Het geld ligt straks klaar. De vraag is alleen: krijgen we het ook de markt in? Want daar wringt het op dit moment. De particuliere isolatiemarkt stagneert. Niet omdat de noodzaak ontbreekt en ook niet omdat de bereidheid er niet is. Integendeel. Maar wie vandaag zijn woning wil isoleren, loopt tegen een wirwar aan regels en onzekerheden aan. Met name de bescherming van vleermuizen en vogels zorgt voor vertraging, uitstel en soms zelfs afstel.

Laat één ding duidelijk zijn: die bescherming is terecht. We hebben in Nederland niet alleen een opgave op het gebied van energie, maar ook op het gebied van biodiversiteit. En die twee hoeven elkaar niet te bijten. Maar in de praktijk doen ze dat nu wel.

Gedragscode

Het probleem zit niet zozeer in de aanwezigheid van beschermde soorten, maar in de manier waarop we ermee omgaan. Voorafgaand onderzoek is verplicht, maar wat voldoende is, verschilt per gemeente of provincie. Worden er sporen gevonden, dan begint een traject waarvan de duur en uitkomst onzeker zijn. Dat kan maanden duren, soms zelfs een jaar. Voor een huiseigenaar is dat simpelweg niet te overzien. Die haakt af.

En daarmee gebeurt precies het tegenovergestelde van wat we willen. Bedrijven zien opdrachten teruglopen. Investeringen worden uitgesteld. In sommige gevallen verdwijnt zelfs werkgelegenheid. Ondertussen blijft de energierekening hoog en schiet de verduurzaming niet op. Dat is zonde – en onnodig. De sector laat namelijk zien dat het anders kan. Er wordt gewerkt aan een landelijke gedragscode voor natuurvriendelijk isoleren. Denk aan voorzieningen in de spouw, alternatieve nestgelegenheid in de omgeving en oplossingen waarbij dieren na afloop kunnen terugkeren. Praktisch, uitvoerbaar en met respect voor de natuur.

Wat ontbreekt, is eenduidigheid

Zolang elke gemeente en provincie eigen regels en procedures hanteert, blijft onzekerheid de boventoon voeren. En onzekerheid is funest voor tempo. Wat nodig is, is helder, landelijk beleid. Duidelijke kaders, voorspelbare procedures en vertrouwen in een aanpak die werkt. Dan kunnen huiseigenaren keuzes maken en bedrijven leveren. Daar ligt een kans voor het kabinet.

Extra geld voor isolatie is goed. Maar zonder een werkbaar systeem blijft dat geld op de plank liggen. Combineer financiële stimulering met duidelijke regels en een eenvoudige uitvoering en de versnelling komt vanzelf. Voeg daar een gerichte campagne aan toe en maak het overzicht van subsidies begrijpelijk, en de drempel wordt nog lager.

We weten wat werkt. We weten wat nodig is. En we weten dat de urgentie hoog is. Isoleren kan morgen beginnen. Maar dan moeten we het vandaag goed regelen.