Drinkwatercongestie bedreigt nieuwbouw
Na de problemen rond de netwerkcongestie, dreigen nieuwbouwplannen in de nabije toekomst ook te worden gedwarsboomd door drinkwatercongestie. Uit de jaarcijfers van Vitens blijkt dat de leverancier van drinkwater, in de nabije toekomst tekorten voorziet in de drinkwatervoorziening.
Jouni Rajala, Unsplash.
Om de groeiende drinkwatervraag bij te benen, zijn volgens Vitens meer nieuwe bronnen én nieuwe infrastructuur nodig. Vitens levert drinkwater aan 5,8 miljoen klanten. Volgens het jaarverslag staan door klimaatverandering ook nog eens bestaande winningen en het watersysteem onder druk. Daarom is een versnelling in de watertransitie nodig, dit vraagt om een gezamenlijke inzet van alle betrokkenen.
De overheid heeft de ambitie om het drinkwaterverbruik in 2035 terug te dringen naar gemiddeld 100 liter per persoon per dag. Vitens ziet dat het drinkwaterverbruik per persoon daalt: in 2024 lag het gemiddelde op 119,5 liter, in 2025 daalde dit met bijna een halve liter naar 119,1. Toch blijft de totale vraag stijgen door de groei van bedrijven en bevolkingsgroei. Om dit bij te benen moet Vitens nieuwe bronnen en infrastructuur ontwikkelen, terwijl de effecten van klimaatverandering bestaande winningen bedreigen.
Vertraging nieuwbouw
Vitens ziet steeds vaker situaties waarin de vraag naar drinkwater groter is dan wat het bedrijf kan leveren. Op warme dagen piekt de vraag en heeft het waterbedrijf steeds meer moeite om iedereen van drinkwater te voorzien. Dat heeft te maken met een tekort aan winbronnen en een infrastructuur die nog niet is ingericht op de toenemende vraag. In de praktijk betekent dit dat een drinkwateraansluiting- of uitbreiding voor bedrijven niet altijd meer mogelijk is, en dat aansluitingen voor nieuwbouwwoningen vertraging kunnen oplopen.
Klimaatverandering versterkt de problematiek nog eens aan beide kanten. Langere periodes van warmte en droogte leiden tot een hoger verbruik, precies op de momenten waarop het watersysteem het meest onder druk staat. Tegelijkertijd worden bestaande waterwinningen geraakt door onder meer weersextremen, verdroging in Natura 2000-gebieden en waterverontreiniging.
Bestuursvoorzitter Tjeerd Roozendaal stelt in het jaarverslag 2025 van Vitens: “Een versnelling in de watertransitie is nodig en dit is een gezamenlijke opgave. De druk op de ruimte in Nederland is groot. Samen met overheden in de rol van aandeelhouders en beleidsmakers, waterbeheerders en Vitens moeten we de werken aan een robuust en duurzaam ingericht watersysteem.”