Aangescherpte grenswaarden voor gebruik van lood
Sinds 9 april 2026 gelden er aangescherpte regels voor werken met lood in Nederland. Deze wijzigingen komen voort uit een Europese richtlijn (2024/869) om werknemers tegen de ernstige gezondheidsrisico’s van lood te beschermen.
De Europese Unie heeft niet alleen nieuwe grenswaarden vastgesteld voor beroepsmatige blootstelling aan lood, maar ook – voor het eerst – aan diisocyanaten. Dat zijn reactieve chemische stoffen (onder andere in PUR-schuim, lijmen, coatings) die ernstige huid- en luchtwegallergieën (astma) veroorzaken. Maar we richten onze aandacht in dit artikel op lood. Dit materiaal staat al langer bekend als een stof met serieuze risico’s voor de gezondheid. Het kan schadelijk zijn voor de vruchtbaarheid, de ontwikkeling van het ongeboren kind, het zenuwstelsel, de nieren en andere vitale functies. Omdat er geen veilig blootstellingsniveau kan worden vastgesteld, blijft het uitgangspunt dat blootstelling zo laag mogelijk moet zijn.
Nieuwe regels
Er gelden nieuwe grenswaarden. In de tabel staan alle oude en nieuwe grenswaarden.
| Grenswaarden lood voor: | Oude grenswaarde | Nieuwe grenswaarde tot 1 januari 2029 | Grenswaarde vanaf 1 januari 2029 |
| Beroepsmatige blootstelling als een tijdgewogen gemiddelde (TGG) over 8 uur. | 0,15 mg/m3 lucht | 0,03 mg/m3 lucht | 0,03 mg/m3 lucht |
| Biologische grenswaarde in bloed. | loodgehalte 30 mg/100 ml bloed | loodgehalte 15 mg/100 ml bloed | |
| Plicht werkgever tot aanbieden arbeidsgezondheidskundig onderzoek | blootstelling hoger dan 0,015 mg/m³ | blootstelling hoger dan 0,015 mg/m³ | |
| Plicht werkgever tot aanbieden arbeidsgezondheidskundig onderzoek | loodgehalte hoger dan 9 mg/100 ml bloed | loodgehalte hoger dan 9 mg/100 ml bloed | |
| Plicht werkgever tot aanbieden arbeidsgezondheidskundig onderzoek vrouwen in vruchtbare leeftijd | loodgehalte hoger dan 4,5 mg/100 ml bloed | loodgehalte hoger dan 4,5 mg/100 ml bloed |
Op dit moment komt er nog geen aparte grenswaarde voor lood voor vrouwen in de vruchtbare leeftijd. Het is nog niet duidelijk of zo’n grenswaarde haalbaar is en welke mogelijke gevolgen die kan hebben voor de positie van vrouwen op de arbeidsmarkt. Wel onderzoekt het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid of er in de toekomst een aparte, strengere norm nodig is voor vrouwen in de vruchtbare leeftijd. De regels voor het gezondheidskundig onderzoek bij loodblootstelling worden ook aangescherpt.
Gevolgen voor de bouw- en installatiesector
De strenge regels hebben gevolgen voor bedrijven in de bouw- en installatiebranche. De grens van 0,03 mg/m³ betekent namelijk dat werknemers tijdens een werkdag gemiddeld nog maar aan een zeer beperkte hoeveelheid lood in de lucht mogen worden blootgesteld. Vooral bij stofvormende werkzaamheden, zoals slijpen, schuren, slopen of verwijderen van loodaansluitingen, kan die grens in beeld komen.
In de praktijk betekent dit dat werkzaamheden met lood sneller boven de grenswaarde uitkomen, zeker bij slijpen, schuren of slopen. Zonder extra maatregelen kan dat leiden tot overschrijdingen en dus risico’s voor zowel werknemer als werkgever. De volgende maatregelen worden aanbevolen:
- Opnemen risico’s werken met lood opnemen in Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E).
- Beheersmaatregelen bij het werken met lood.
- Kies waar mogelijk loodvrije alternatieven.
- Werk met afschermingen of gesloten systemen om verspreiding te voorkomen.
- Zorg voor hygiënemaatregelen, zoals was- en kleedgelegenheid om opname via de huid te beperken.
- Gebruik de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen om te voorkomen dat lood via de huid of longen het lichaam kan binnendringen.
- Bewaak de blootstelling via arbeidsgezondheidskundig onderzoek. De regels voor dit onderzoek worden verder aangescherpt.
Meer informatie is te vinden op het Arboportaal, de website van het Ministerie van SZW.