Nu in BouwBelang

"Mkb ruggengraat van samenleving" 

En verder:
+ Westland geeft 'eigen' voorrang
+ Nick bij toeval in betonstaal 
+ Slimme opkar verlicht werk  

Vacatures wijzen op een nieuwe fase

Een vraag die mij vaak wordt gesteld over de bouwarbeidsmarkt is of werkgevers nog wel vaste werknemers willen aannemen. De twijfel hierover wordt gevoed door uitblijven van groei van de werkgelegenheid van werknemers, terwijl de productie juist flink aantrok. De crisis zal werkgevers ook terughoudender hebben gemaakt met het aantrekken van vast personeel en ook zaken als de Wet Werk- en Zekerheid werken hier niet mee.

Toch hebben wij bij het EIB steeds het beeld gehad dat het een kwestie van tijd is voordat ook de reguliere werkgelegenheid van werknemers weer gaat toenemen. De redenering hierachter is de volgende. Tijdens de crisis lag de bal op de helft van de werkgevers. Die konden kiezen uit vele kandidaten voor de schaarse vacatures die er waren en daarnaast flexibele arbeid organiseren tegen lage tarieven. De werkgevers stonden overigens vaak met de rug tegen de muur: het werk liep terug, de werkvoorraad nam af en er was de noodzaak om telkens te snijden in de kosten.

Inmiddels is het beeld omgeslagen. De productie neemt al ruim twee jaar krachtig toe, de orderboeken zijn goed gevuld en de meeste bouwbedrijven zien kans hun tarieven te verhogen. Deze veranderingen hebben twee bewegingen opgeleverd. De eerste is die van de verhoging van de arbeidsproductiviteit. De druk zit er weer op en het personeel gaat van project naar project. In contrast met de crisisjaren is er steeds volop werk en gaat er weinig tijd verloren tussen projecten.
De tweede beweging is die van de flexibilisering. Vrijwel alle groei in arbeidsvolume is neergeslagen bij de flexibele schil. Dit zien we vaker in een herstelfase: zolang het onzeker is of het herstel doorzet is flexibiliteit een groot goed.

Dat er nu toch echt een omslag is opgetreden bleek toen het CBS de vacatures bekend maakte over het eerste kwartaal van 2017. Het aantal openstaande vacatures steeg naar bijna 10.000 wat neerkomt op een stijging van 30 procent ten opzichte van het laatste kwartaal van 2016.
Dit is een belangrijk signaal. Het duidt er op dat werkgevers op grotere schaal reguliere werknemers willen aantrekken. Het werk is er, de vooruitzichten zijn goed en de grootste productiviteitswinsten zijn al gerealiseerd. De belangrijkste vraag is nu of we er ook in slagen om de vacatures vervuld te krijgen en welke acties we kunnen ondernemen om een snel oplopende arbeidsschaarste te voorkomen.
Deze kwesties komen aan bod in onderzoek dat het EIB verricht voor AFNL en NOA en waarover ik u volgende keer graag meer vertel.

Drs. Taco van Hoek is sinds 2006 directeur van het Economisch Instituut Bouwnijverheid (EIB). Voordien maakte hij deel uit van de directie van het Centraal Planbureau (CPB).