Nu in BouwBelang

Jakub Keller: 'Elke dag anders' 

En verder:
+ Op weg naar circulair bouwen
+ 'Versterking restauratiesector moet' 
+ 'Jezelf steeds verbeteren' 

Veel ballen op energiebesparing

Het meest besproken onderwerp op de beleidsagenda voor de gebouwde omgeving is de energietransitie. Het kabinet heeft hier zeer ambitieuze doelen geformuleerd en er kunnen belangrijke budgetten hiervoor vrijkomen in de komende jaren. Ik zeg ‘kunnen komen’ want de ambities en de beschikbare middelen sluiten nog niet op elkaar aan. Beter gezegd: de instrumenten die de overheid wil inzetten om de doelen te bereiken zijn nog onduidelijk. Er zijn ambities, maar hoe deze kunnen worden gerealiseerd en wat de gevolgen zijn van verschillende keuzes is nog buiten beeld.

Ik begrijp dat men behoefte heeft aan wervende vergezichten, maar het is jammer dat het debat wordt beheerst door partijen die elkaar vooral willen aftroeven in termen van getoonde ambitie. Alleen volledige klimaatneutraliteit is dan acceptabel, het gasverbruik moet volledig verdwijnen en tegelijkertijd moet ook nog worden overgeschakeld naar volledige circulariteit.  Wat het meest hierin opvalt, is dat de maatvoering ontbreekt. Afwegingen tussen de voordelen die bepaalde bewegingen de maatschappij gaan opleveren en de offers die diezelfde maatschappij zich daarvoor moet getroosten spelen dan geen rol.

Het gaat in de praktijk echter om ingrepen die gezinnen en bedrijven stevig raken en de gedachte dat alle pijn van de energietransitie door innovatie wordt weggespoeld zal al snel een illusie blijken. Als we effectief en doelmatig beleid willen voeren, dan is de eerste opgave om energiebesparing de komende jaren hoog op de beleidsagenda te zetten. Hiermee alleen al kunnen we de CO2-reductie van Parijs ruimschoots halen. Vervolgens zijn er effectieve verdergaande stappen mogelijk als we daarvoor een intelligent tijdpad hanteren.

Dit is niet zomaar een jaartal roepen, maar aansluiten bij natuurlijke momenten waarop infrastructuren en woningen aan vervanging of groot onderhoud worden onderworpen. Bij de in te zetten instrumenten is het belangrijk om waar mogelijk keuzevrijheid te geven aan burgers en bedrijven om tot kosteneffectieve oplossingen te komen. En ja: op sommige terreinen is het beste de vijand van het goede. Misschien is 80 tot 90 procent reductie soms beter dan 100 procent.

Het belang van een effectieve en doelmatige strategie is ook van groot belang voor de uitvoerende bouw. Zo kunnen de bedrijven een grote rol spelen bij gebouwisolatie en deze route biedt een uitstekend perspectief om Parijs te halen en dat ook nog eens op een kosteneffectieve wijze. Voorlopig heel veel ballen op energiebesparing, dat zou het devies moeten zijn. En voor de volledigheid: de bouw kan het ook nog leveren.

 

Drs. Taco van Hoek is sinds 2006 directeur van het Economisch Instituut Bouwnijverheid (EIB). Voordien maakte hij deel uit van de directie van het Centraal Planbureau (CPB).