Veilig werken en creatief kijken naar de toekomst

Met het protocol ‘Veilig samen doorwerken’ in de hand en gewapend met een gezond portie ondernemerszin wordt deze weken volop doorgewerkt in de bouwsector. Medewerkers lijken zich goed te houden aan de richtlijnen, opgesteld op basis van de adviezen van het RIVM en helpen daarmee de sector voorlopig goed vooruit. Wel zien ondernemers een hoger ziekteverzuim onder het personeel, maar dat wordt vooral verklaard door het dringende appèl al bij milde klachten thuis te blijven.

Terwijl belangenorganisaties als de Aannemersfederatie Nederland Bouw en Infra (AFNL) en brancheverenigingen zich op landelijk niveau manifesteren om de gevolgen van de coronacrisis op lange termijn te beperken, is voor veel ondernemers ‘de dagelijkse praktijk’ het speerpunt. Hoe kunnen we tijdens de ‘intelligente lockdown’ zo veilig en goed mogelijk doorwerken met elkaar in de bouw en infra. Op de bouwlocaties, maar ook op de kantoren en werkplaatsen van de bedrijven.

“De richtlijnen van het RIVM en het protocol ‘Veilig samen doorwerken’ vormen al een goed uitgangspunt voor het kunnen doorwerken in deze bijzondere tijd”, aldus Karin Rog, op dit moment corona crisismanager bij ReintenInfra. “Deze richtlijnen hebben wij aangevuld tot een eigen Coronaprotocol dat voor alle bedrijven binnen ReintenInfra geldt. Deze hebben we niet alleen actief gedeeld met alle medewerkers, maar ook prominent op onze websites geplaatst zodat de afspraken altijd voor iedereen toegankelijk zijn.”


Herhalen, herhalen, herhalen

Volgens Rog zijn de medewerkers zich terdege bewust van de extra risico’s die ze nu mogelijk lopen door het coronavirus. “Daarover bestaat geen twijfel. En dat merk je ook tijdens het werken. Collega’s spreken elkaar aan en helpen elkaar ook door te wijzen op mogelijk onveilige situaties. Maar ondanks die bewustwording is en blijft het een kwestie van herhalen, herhalen, herhalen.”

De noodzaak om dat te doen is volgens de crisismanager mede zo hoog omdat veilig werken in de bouw altijd al van groot belang is. “Veilig werken is een groot goed in onze sector. Maar bij veilig werken zoals we dat al jaren kennen, spelen soms andere belangen een rol. Veilig werken en eigen veiligheid kan een lastige combinatie zijn. Wat bijvoorbeeld als een collega een hartaanval krijgt? Mag ik dan reanimeren. Nu zeggen we: ja dat mag, alleen mond-op-mondbeademing niet. Met dergelijke vragen zitten medewerkers soms en daarom blijven we inzetten op heldere en goede communicatie.”


Coronaverantwoordelijke

ReintenInfra heeft op ieder project een medewerker die verantwoordelijk is voor alles wat corona-gerelateerd is. “In principe is dat de uitvoerder, maar omdat die niet altijd aanwezig kan zijn, hebben we op iedere bouwplaats een tweede medewerker verantwoordelijk gemaakt. Beiden zijn volledig op de hoogte van alle regels en het protocol. Daardoor hebben de medewerkers altijd een aanspreekpunt.”

Daarnaast is Karin Rog als crisismanager altijd bereikbaar per telefoon en e-mail. “We vinden het belangrijk om er in deze toch onzekere en bijzondere periode voor onze mensen te zijn. Mede daarom starten we als directie iedere dag met een online overleg via Zoom. Dan bespreken we onder andere welke medewerkers ziek zijn en waarom ze ziekgemeld zijn. Is dat omdat ze zelf echt een flinke griep hebben of is dat omdat ze lichte klachten hebben en geen risico willen en mogen lopen. Vooral die laatste groep is soms lastig omdat onze medewerkers niet gewend zijn zich ziek te melden als ze een beetje snotterig zijn. Ik heb de laatste tijd regelmatig collega’s op zondag aan de lijn die twijfelen en graag komen werken op maandag. Toch melden we ze dan ziek, want het risico willen we niet nemen.”


Aantal ziekmeldingen

Hoewel het ziekteverzuim bij ReintenInfra iets hoger ligt dan normaal, is volgens Rog van een echte stijging geen sprake. “Want die toename zit voornamelijk in de mensen die uit voorzorg thuis moeten blijven.”

Een soortgelijk geluid komt uit Rotterdam waar directeur Alex Kort van Aannemingsbedrijf Project Rotterdam bevestigt dat ook het iets hogere ziekteverzuim in zijn bedrijf voornamelijk wordt veroorzaakt door de ‘twijfelgevallen’. “Vaak zie je dat deze mensen snel weer aan het werk zijn omdat de klachten ook snel over zijn. Voor een verkoudheid bleef tot nu toe niemand thuis. Nu moeten ze wel.”


Afspraken nageleefd

Kort heeft de indruk dat alle maatregelen die voor de bouw genomen zijn, goed worden nageleefd. “Het voordeel van die afspraken is dat ze op sectoraal niveau zijn gemaakt en daardoor breed worden gedragen. Alle partijen in de bouw, van klein tot groot, zien het belang ervan en de naleving van die regels. Dat merken onze medewerkers ook op de projecten waar ze werken.”

Omdat de medewerkers van Aannemingsbedrijf Project Rotterdam veelal onder regie van een hoofdaannemer werken, merkt Kort dat ook de grote aannemers volop aandacht geven en vragen voor de regels en protocollen. “Daarin kunnen wij als onderaannemer minder een eigen rol pakken, maar ik moet zeggen dat ik binnen onze projecten goede ervaringen heb. Het bewustzijn dat we het alleen samen kunnen overwinnen is in de hele bouwkolom aanwezig.”


Gewend aan veilig werken

Volgens de directeur wordt het succes van de naleving van de regels om veilig door te werken positief beïnvloed door het feit dat bouwvakkers al gewend zijn aan veiligheidsmaatregelen tijdens het dagelijks werk. “Het dragen van persoonlijke beschermingsmiddelen is gemeengoed en dagelijkse kost voor onze medewerkers. Dat helpt in situaties als deze waarin je extra voorzichtig moet zijn.”


Gevolgen voor sector

Hoewel zijn medewerkers voorlopig werk genoeg hebben, maakt Alex Kort zich wel zorgen over de toekomst. “Ik denk dat bijna iedereen dat wel doet. Voor ons geldt dat we in de nieuwbouw veel metsel- en lijmwerk doen. Dat betekent dat wij in beeld komen op het moment dat een bouw de lucht in kan. Voor lopende projecten die zijn opgestart is dat dus geen probleem. Maar als de opdrachten straks opdrogen omdat bijvoorbeeld vergunningen niet worden afgegeven of door een recessie de woningverkoop gaat dalen, voorzie ik wel problemen. Daarom is het ook goed dat organisaties als AFNL nu aan de bel trekken in Den Haag om onze sector aan de gang te houden.”

  


Post-corona protocol

In tijden van crisis is het belangrijk om elkaar te helpen. Daarom deelt Karin Rog graag informatie waar andere ondernemers volgens haar ook veel aan kunnen hebben. “Ik werk momenteel aan een post-corona protocol voor ons bedrijf. Hoe lang deze situatie nog duurt is niet te zeggen, maar er komt een moment waarop een deel van de regels versoepeld zal worden. Daarop zijn wij onze organisatie nu aan het voorbereiden. Ik raad andere ondernemers aan hetzelfde te doen want nu heb je daar meer tijd voor dan straks als die versoepeling ineens komt en je moet op dat moment alles nog gaan bedenken.”

Zo wordt er nu al volop geschetst en getekend hoe de kantoren er in de ‘anderhalve meter economie’ uit gaan zien. “Hoeveel ruimte heb je straks nodig voor je mensen en hoe kun je die ruimte zo effectief mogelijk vinden in bestaande gebouwen? Kunnen we met onze huidige panden volstaan of moeten we naar uitbreiding? Bijvoorbeeld met tijdelijke units of bouwketen die we inrichten als kantoorwerkplek. Vragen waarvoor we nu letterlijk en figuurlijk de ruimte hebben omdat een deel van het personeel vanuit huis werkt.”



‘Denk in kansen’

De coronacrisis dwingt Kort en zijn collega’s om creatief te denken en zoeken naar kansen. “Je hoort in situaties als deze meteen de doemscenario’s met getallen van krimp en dreigende crises en recessie. Daar word je als ondernemer natuurlijk niet vrolijk van, maar ik denk dat dergelijke vooruitzichten niemand opbeuren. Ik ben van mening dat je in deze tijden ook, of misschien wel juist, in kansen moet denken.”

Zo’n kans zou de renovatiemarkt kunnen zijn. Naast het aannemingsbedrijf heeft de Project Rotterdam Groep met Project Rotterdam Kwaliteitsbouw een bedrijf dat zich richt op de verbouw- en renovatiemarkt. Kort: “Daarmee zijn we gestart in 2019 en tot en met januari 2020 hebben we daarin een behoorlijke groei gezien. Momenteel ligt het meeste werk daar stil vanwege de coronacrisis, maar stel de nieuwbouw gaat echt zo slecht worden als sommigen nu voorspellen, kunnen we onze focus misschien meer gaan verleggen naar die markt. Want als mensen niet kunnen verhuizen, gaan ze investeren in hun bestaande woning.” 



Posters en borden

Om de eigen medewerkers, maar ook anderen op een bouwlocatie en passanten, te herinneren aan de geldende afspraken en maatregelen, heeft ReintenInfra door dochteronderneming Dega speciale borden en posters laten maken. Karin Rog: “Dega is een van onze bedrijven en zij verzorgen permanente en tijdelijke wegmarkeringen en routeaanduidingen. Als geheugensteuntje zijn een aantal speciale borden en posters gemaakt die op locatie geplaatst of opgehangen worden.” 

Een succesvolle actie want de ontwerpen worden niet alleen gedownload door eigen medewerkers, maar ook door collega-ondernemers. “Dat is alleen maar mooi toch? Zo helpen we elkaar om de afspraken duidelijk naar de werkvloer te brengen. En die boodschap kan nu niet duidelijk genoeg zijn!”